Türk şirketleri neden 2008'den beri en hızlı dış borçlanıyor?

Grafik, bankalar dışındaki şirketlerin dış borç çevirme oranını gösteriyor (12 aylık ortalama). 100, vadesi gelen borç kadar yeni borç almak demek. 100'ün üstü, şirketlerin dışarıdan net olarak borç topladığını gösteriyor.

• Kasım 2020'de oran %69'a kadar inmişti: şirketler borcunu çeviremiyor, kapatıyordu.
• Bir yıl önce %152'ydi. Ağustos 2026'da %181.
• Yükseliş son aylarda yavaşladı ama durmadı: Mayıs'tan bu yana +3 puan.

Neden bu kadar hızlı? Faiz farkı

TL'de 1 aya kadar vadeli mevduat faizi %44 (brüt, 9 Ekim haftası). Dolar/TL ise son üç ayın hızıyla yılda yaklaşık %22 artıyor. Aradaki 22 puanlık fark, dövizle borçlanıp TL ile çalışmayı ucuz gösteriyor. Şirketler bu farkı kullanıyor.

Hesabın bağlı olduğu tek şey

Bir yıl içinde ödenecek ya da çevrilecek dış borç (kalan vadeye göre; kamu, TCMB, bankalar ve şirketler dahil tüm Türkiye) Temmuz 2026'da 248,1 milyar $ ile serinin başladığı 2011'den beri en yüksek seviyede. Bir yıl önce 223,3 milyar $'dı.

Dövizle borçlanmanın ucuz görünmesi, kurun bugünkü hızda gitmesine bağlı. Kur artışı hızlanırsa ya da dışarıdaki finansman koşulları sıkılaşırsa aynı hesap tersine döner. Bunun bir örneği var: 2008 zirvesinden sonra 12 aylık oran 13 ayda %186'dan %82'ye inmişti.

İzlediğimiz üç şey

1. Çevirme oranı: Eylül verisi Kasım ortası civarında gelir.
2. Kurun aylık artış hızı: aşağıdaki tarihli öngörülerden biri bununla ilgili.
3. 22 Ekim PPK kararı: mevduat faizinin, yani farkın bir tarafının yönünü etkiliyor.

Veri: TCMB EVDS (TP.ODEROLL.K4, TP.KALANVADE.K20, TP.TRYTAS.MT01), TCMB gösterge kuru; 15 Ekim 2026 itibarıyla. Kur hızı InvestMuse hesabı: dolar/TL'nin 3 ay önceki değere göre değişimi, yıllıklaştırılmış.